Propaganda bİr sanattır

İkinci Dünya Savaşı sırasında kullanılan propaganda posterleri hep ilgimi çekmiştir. Bugünkü basit afişlerle kıyaslandığında sanat eseri sayılabilecek bu posterler genellikle belli başlı birkaç kavrama vurgu yapar: Cesaret, fedakârlık, bağlılık ve toplumsal cinsiyet…

Ancak bu ortak noktalar bir yana bırakıldığında, posterlerin verdiği mesajlar ve bu mesajların veriliş biçimleri konusunda ülkeden ülkeye farklılıklar olduğu söylenebilir. Örneğin Alman posterlerinin büyük kısmında Hitler’i (elbette gerçekte sahip olmadığı üçgen vücutlu haliyle) görmek mümkünken, lider kültünün daha zayıf olduğu Müttefiklerin posterlerinde Churchill veya Roosevelt’i görmek neredeyse imkânsızdır. Amerikalıların Almanları ve Japonları insan olarak göstermekten özenle kaçındığını da hatırlatmak gerekir. Posterlerde bu iki “düşman” ülkenin askerleri, genelde yılan, şeytan veya canavar gibi korku yaratan imgelerle resmedilmiştir.

Diğer yandan Müttefikler posterlerinde halkı orduya yazılmaya, iş gücüne katılmaya ve fedakârlığa çağırırken; halkı zaten militarizme yönlendirmiş Almanların, en çok “düşmanların alt edilmesiyle kazanılacak mutlu geleceğe” vurgu yapması da dikkat çekicidir.

Propaganda posterlerinde kadınları en fazla kullanan taraf ise şüphesiz Sovyetler Birliği’dir. “Ana”vatanı simgeleyen kızıl giyimli Sovyet kadınları, bu posterlerde çatık kaşları ve kararlı ifadeleriyle erkekleri orduya yazılmaya çağırırlar. Yani ataerkil bir toplum yapısına sahip Sovyetler Birliği, kadınları kullanarak potansiyel askerlerin “erkeklik gururlarını” harekete geçirmeye çalışmıştır. Amerikan posterlerindeyse kadının cephe gerisindeki rolüne vurgu yapılmıştır. Masum ifadeli güzel kadınların yer aldığı bu posterler, halkı savaşın sürebilmesi için maddi kaynak sağlayan devlet ve ordu bonolarını satın almaya teşvik eder. Bazı posterlerde ise kadınlar gereksiz harcamalardan kaçınmaya ve ağızlarını sıkı tutmaya çağrılırlar.

En dikkat çekici nokta ise, birbirine karşı savaşan tarafların büyük kısmı Hıristiyan olduğu için, yüzyıllardır dünya siyasetinin en önemli bileşenlerinden olan din temasının posterlerde neredeyse hiç yer almamasıdır. Yüzyıllardır din uğruna veya din kisvesi altında savaşan dünya güçlerinin en büyük iki savaşlarını dinsel motivasyondan uzak gerçekleştirmiş olmaları belki de tarihin en büyük cilvelerinden biridir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s